Hierarkian itsu, bonba atomikora arte?

Oso interesgarria, BFAn, Osakidetzan, Institutuan,... gure estatupeko erakunde zorrotz hierarkizatu hauetan aplikagarri, bai?

Iain Davis-en artikulu interesgarri honetatik atera dogu hau:

Centralised, hierarchical compartmentalisation is used in many large organisations. Individuals within the organisation obey authority and authority increases with rank. With greater rank and authority comes increased knowledge of how compartmental efforts cooperate to achieve organisational goals. A few people with sufficient authority have a comprehensive understanding of the overall organisational structure and its objectives, but most people working toward those goals don’t.

For example, the Manhattan Project (bonba atomikoa egiteko proiektua) involved an estimated 130,000 people. The compartmentalised hierarchy was so tight, the majority of individuals involved had no idea what they were collectively trying to achieve. They simply obeyed authority and worked on a “need to know” basis.

Not everyone with high rank necessarily “needs to know” either. In 1943, the US Senate Special Committee to Investigate the National Defense Program was led by then Senator Harry S. Truman. When this powerful government investigatory committee enquired about suspicious activity at a plant in Minneapolis—which was linked to the Manhattan Project—any further investigation was shut down by then secretary of war Harry Stimson, who told Truman to desist.

Manhattan proiektuari buruz ikertu nahi izanez gero, hau ate interesgarria izan daiteke, Mark Kulacz. Hemen eman dizkion hiru bideoetako osoena, antza:

Bai, askotan entzun dogu. Nahita eratzen ditugu egitura konplexu hierarkizatu eta hutsal hauek. Nahasmendua eta ez-ulertua areagotzeko. Edozein astakeria eta burugabekeria egiteko baliogarri zaie, gatzaizkie, horrela.

Argi erakusten digu horrek gaur egun ere, BFA bezalakoetan ze garrantzitsua eta baliotsua dan desobedientsia eta pentsamendu kritikoa. 

Eragozpen fiskala, zer da eta nola egingo dugu?

 

Zer da #EragozpenFiskala? | eragozpenfiskala.org

"Eragozpen fiskala egitea zera da: errenta-aitorpena egiterakoan (PFEZ), estatuarekin ekonomikoki kolaboratzeari uko egitea, bidegabeak edota kaltegarriak iruditzen zaizkigun diru-partiden finantzazioarekin, hala nola militarismoa, kolaboratzeari uko egitea, hain zuzen ere.

Eragozpen fiskala desobedientzia zibilaren ekintza bat da, ekintza ezbiolento bat hain zuzen ere, eta honetan datza: gure zergen parte bat ez ordaindu eta kopuru hori herri-ekimenetara zuzentzea; hain zuzen ere, alternatiba eraldatzaile eta solidarioak sortzeko lan egiten duten herri-ekimenetara."

Nola egiten da? | eragozpenfiskala.org

Nola egiten da?

1. Apirilaren hasieran, PFEZren kanpaina hastearekin batera, dagokion Foru Ogasunak errenta aitorpenaren zirriborroaren proposamena eskuragarri duzula adierazten duen jakinarazpena jasoko duzu.
2. Hori dela eta, aitorpena bitarteko elektronikoen bidez egingo duzu dagokion atarian, une honetatik aurrera, eta zure Eragozpen Fiskala egin ahal izango duzu.
3. Maiatza eta ekaina bitartean, Eragozpen Fiskaleko plataformak laguntza-zerbitzu bat eskaintzen du, aldez aurreko hitzordua, Eragozpen Fiskala aplikatuz errenta-aitorpena egiteko.
4. EAEko lurralde historiko bakoitzean zerbitzu bereiziak ditugu PFEZaren aitorpenean laguntzeko, Eragozpen Fiskala aplikatuz.
5. Jarraian, Eragozpen Fiskala zure lurraldean nola gauzatu behar den azalduko dizugu, harremanetarako datuak barne.
6. Behin Objekzio Fiskala eginda, mesedez bete jarraipen-inkesta hau.

Bizkaian bizi bazara

• Apirilaren hasieran jakinarazpen bat jasoko dugu, errenta-aitorpenaren proposamenaren zirriborroarekin eta beste informazio batzuekin.
• Zirriborroaren kontsulta eta errenta-aitorpenaren entrega bitarteko elektronikoen bidez bakarrik egin ahal izango dira.
• Beti bezala, garrantzitsua da zuek ez aurkeztea; izan ere, kasu horretan, ezinezkoa izango litzateke berriro ere gure bulegoan zerga-eragozpenarekin egitea, eskatu zure hitzordua.
• Bizkaiko Foru Aldundiaren Ogasunaren webgunean aurki dezakezue informazio gehiago
• Eragozpen Fiskaleko Bulegoa maiatzean eta ekainean egongo da irekita. Zure hitzordua erreserbatzeko, bete formulario hau. Zuregana joko dugu hitzorduaren data eta ordua baieztatzeko eta edozein zalantza argitzeko.
• Maiatzaren 4an eta 17an, tailerretara joan ahal izango zara Objekzio Fiskala modu kolektiboan egiteko. Bakearen Etxea: Fika kalea 4, Lonja Bilbao.
• Ez ahaztu gutun hau Bizkaiko Ogasunera bidaltzea (2024ko diputatuarentzako gutuna).
• Eta nahiago baduzu, zure etxean ere egin dezakezu Objekzio Fiskala, tutorial honek azaltzen dizu nola egin .

Etorkizun begetala? Hiererkiatik sare bizi autoeratuetara. Landareengandik eta historiatik ikasten. Eraldatzen.

Stefano Mancuso entzun genuen 2017an Radio 3-eko "El bosque habitado"-n. Polito eragin zigun. Gero Bilbon be ibili da urteotan. Funts publikoen bidez oso diruz lagundutakoa da Mancuso han eta hemen, unibertsitatean eta hainbat ekitaldi publikotan. Goiko elkarrizketan, (-52:02 tik - 35:09 tartera, minutajea negatiboetan, saioaren hasieran) "El futuro es vegetal" liburuko "Democracias verdes" ataleko azalpen luzetxoa daukagu.

Ekonomia sustatzeko pentsamoduak barrizteko bide itzel ederrak zabaltzen dizkigu lagunak.

Hemen beste elkarrizketa bat, Stefano Mancuso Radio 3-en, 2019an. "El increible viaje de las plantas" liburua aurkezten.

Landareen bizitza eta elkarren arteko harremanak oso ondo ikertuak ditu. Oso interesgarria bere ildoa eta ideiak. Bideo honetan luze hitz egiten du horretaz, eta ganera italieraz ere! (Eta itzulita).

Funtzionariotzari, antolamendu hierarkikoari eta burokraziari buruzko ideiak ere oso argi ematen ditu, (57:10 minutua eta 1:20:00 artean, gutxi gora behera), anekdota ugari emanda.

 

Nola antolatu gizartea? Zer ikasi dezakegu landareei begira?

"Antolamendu hierarkikoak azkarrizko arazoak ematen dizkigu. Burokraziaren gaitz gehiegizkoa. Informazioa mailaz maila  ibiltzera behartzen dugunez, erroreak gehitzen dira eta denbora asko galtzen dugu. Neure inkonpetentziaren mailara arte igoko dot hierarkian gora, beraz, bakoitza bere inkopetentzia maila gorenean gara, eta edozein kargutan dagoena, hor inkonpetentzagatik gaude(Peters-en paradoxa); gaiztakeriaren hutsalkeria"

Aipatzen dituen iturriak ere oso interesgarriak, besteak beste Hannah Arendt eta "Gaiztakeriaren hutsalkeria/ La banalidad del mal" liburua:

Stanley Milgram eta bere esperimentu ospetsuak, (dokumental honetan laburtuak): 

Zelan egingo dugu egitura hierarkiko kalteko hau erabat eraldatu eta, landareen antzera, bizitzaren antzera bizitzeko, gure taldeak, enpresak, gizartea, administrazioa eta abarrak, bizi antolatzeko?

ge